ข้อสอบ การตวง ป.3 เป็นส่วนหนึ่งของคณิตศาสตร์เรื่องการวัด นักเรียนต้องรู้จักเครื่องตวง รู้วิธีใช้ให้ถูกกับสิ่งของ และเปลี่ยนหน่วยลิตรกับมิลลิลิตรได้ ถ้าเด็กได้ลองตวงจริงในครัวก่อน โจทย์ในกระดาษจะเข้าใจง่ายขึ้นมาก บทความนี้สรุปหัวข้อหลัก ตารางหน่วยตวง และโจทย์ฝึกที่เขียนขึ้นใหม่
ข้อสอบ การตวง ป.3 ถามเรื่องอะไร
จากบทเรียนการตวงชั้น ป.3 ของทรูปลูกปัญญา เนื้อหาหลักมี 4 เรื่อง
- เครื่องตวงของเหลว เช่น กระบอกตวง และเครื่องตวงที่ใช้ได้ทั้งของเหลวและของแห้ง เช่น ถ้วยตวงและช้อนตวง
- หน่วยการตวง คือ ลิตร และมิลลิลิตร
- วิธีตวงที่ต่างกันตามลักษณะสิ่งของ
- การหาและเปรียบเทียบความจุของภาชนะ
ในกลุ่มสาระคณิตศาสตร์ เรื่องการตวงเกี่ยวข้องกับสาระการวัดและเรขาคณิต ซึ่ง สสวท. มีหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ประถมศึกษาครบ ป.1 ถึง ป.6 ครูจึงมักนำหัวข้อนี้ไปผสมในโจทย์ปัญหาการบวก ลบ คูณ หาร เพื่อดูว่านักเรียนเข้าใจความสัมพันธ์ของหน่วยจริง ๆ
วิธีตวง 3 แบบที่ต้องแยกให้ออก
| ลักษณะสิ่งของ | ตัวอย่าง | วิธีตวง |
|---|---|---|
| ของแห้งละเอียด | ข้าว ถั่วเขียว น้ำตาลทราย | ปาดหน้าให้ราบเสมอขอบเครื่องตวง |
| ของเหลว | น้ำ น้ำมัน | ตวงให้พอดีปริมาณหรือขีดบอกปริมาตร |
| ของแห้งหยาบหรือชิ้นใหญ่ | ถ่าน แห้ว ถั่วลิสง | ตวงให้พูนขึ้นจากขอบเครื่องตวง |
ตารางหน่วยตวงที่ควรจำ
| หน่วย | เท่ากับ |
|---|---|
| 1 ลิตร | 1,000 มิลลิลิตร |
| 1 ช้อนชา | 5 มิลลิลิตร |
| 1 ช้อนโต๊ะ | 3 ช้อนชา หรือ 15 มิลลิลิตร |
| 1 ถ้วยตวง | 250 มิลลิลิตร |
ค่าเหล่านี้สอดคล้องกับแบบฝึกหัดเรื่องการวัดปริมาตร ป.3 ของ DLTV และเอกสารความสัมพันธ์ของหน่วยตวงและปริมาตร ข้อสอบ การตวง ป.3 ในโรงเรียนอาจเลือกใช้เฉพาะลิตรกับมิลลิลิตร จึงควรดูขอบเขตจากครูอีกครั้ง
ตัวอย่างโจทย์ฝึก (เขียนขึ้นใหม่เพื่อการฝึก ไม่ใช่ข้อสอบจริง)
- 2 ลิตร 300 มิลลิลิตร เท่ากับกี่มิลลิลิตร ตอบ 2,300 มิลลิลิตร เพราะ 2 ลิตร = 2,000 มิลลิลิตร แล้วบวก 300
- น้ำ 4 ถ้วยตวงเท่ากับกี่มิลลิลิตร ตอบ 1,000 มิลลิลิตร หรือ 1 ลิตร เพราะ 4 × 250 = 1,000
- แม่ใช้น้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ คิดเป็นกี่มิลลิลิตร ตอบ 30 มิลลิลิตร เพราะ 2 × 15 = 30
- ขวด ก จุ 1 ลิตร ขวด ข จุ 850 มิลลิลิตร ขวดใดจุมากกว่า และต่างกันเท่าไร ตอบ ขวด ก จุมากกว่า 150 มิลลิลิตร
- ควรตวงน้ำตาลทรายแบบใด ตอบ ปาดหน้าให้ราบเสมอขอบ เพราะเป็นของแห้งละเอียด
หลังทำครบแล้ว ให้ลองอธิบายวิธีคิดด้วยปากเปล่า ถ้าอธิบายได้ แปลว่าเข้าใจเรื่องการตวงแล้ว แนวคำถามของข้อสอบ การตวง ป.3 มักไม่ยากเรื่องคำนวณ แต่ต้องระวังการแปลงหน่วย การดูข้อสอบของระดับชาติอย่างข้อสอบ NT ป.3 พร้อมเฉลย ข้อสอบ NT ป.3 2566 และข้อสอบ NT ป.3 2565 จะช่วยให้เห็นวิธีถามคณิตศาสตร์ในรูปแบบสถานการณ์
แผนฝึกข้อสอบ การตวง ป.3 สำหรับผู้ปกครองและครู
- วันแรก ให้เด็กตวงน้ำจริงด้วยถ้วยตวงและดูขีดบอกปริมาตร
- วันถัดมา ฝึกเปลี่ยนหน่วยลิตรกับมิลลิลิตร ด้วยแบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ ป.1-6 พร้อมเฉลย
- เสริมการคิดเลขด้วยแบบฝึกคิดเลขเร็ว ป.3 พร้อมเฉลย หรือแบบฝึกคิดเลขเร็วชั้น ป.3 2566
- ปิดท้ายด้วยโจทย์ปัญหาจากชีวิตจริง เช่น ทำน้ำผลไม้ให้ครอบครัว
ต้องการชุดฝึกรวมทุกชั้นดูได้จากแบบฝึกทักษะการคิดเลขเร็ว ป.1-6 ข้อสอบปลายภาค ป.1-ป.6 2569 และหมวดแบบฝึกทักษะ ข้อสอบ การตวง ป.3 จะทำได้ดีขึ้นเมื่อเด็กเห็นตัวเลขเป็นปริมาณจริง ไม่ใช่แค่สัญลักษณ์ในกระดาษ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในข้อสอบ การตวง ป.3
- ลืมเติมศูนย์เวลาเปลี่ยน 1 ลิตร 50 มิลลิลิตร ซึ่งต้องเป็น 1,050 มิลลิลิตร ไม่ใช่ 150
- สับสนช้อนชากับช้อนโต๊ะ
- เทียบความจุโดยไม่แปลงเป็นหน่วยเดียวกันก่อน
- ปาดของแห้งทุกชนิดเหมือนกัน ทั้งที่ของชิ้นใหญ่ต้องตวงให้พูน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ข้อสอบ การตวง ป.3 ใช้หน่วยอะไร
หลัก ๆ คือ ลิตรและมิลลิลิตร บางชุดอาจใช้ช้อนชา ช้อนโต๊ะ และถ้วยตวงร่วมด้วย
1 ลิตรเท่ากับกี่มิลลิลิตร
1 ลิตรเท่ากับ 1,000 มิลลิลิตร
ทำไมต้องปาดของแห้งละเอียด
เพื่อให้ปริมาณเสมอขอบเครื่องตวงและได้ค่าที่ใกล้เคียงกันทุกครั้ง
ความจุของภาชนะหาอย่างไร
เทสิ่งของใส่ให้เต็มพอดี แล้วตวงด้วยเครื่องตวง ปริมาณที่ได้คือความจุ
เด็กไม่เข้าใจการเปลี่ยนหน่วยควรทำอย่างไร
ให้ตวงจริงก่อน แล้วค่อยใช้ตารางหน่วยเขียนเลขลงกระดาษ
แหล่งอ้างอิง
- ทรูปลูกปัญญา: การตวง ป.3 – https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/15349-027353
- สสวท.: คณิตศาสตร์ (ประถมศึกษา) – https://www.ipst.ac.th/mathp
- DLTV: แบบฝึกหัดเรื่องการวัดปริมาตร ป.3 – https://dltv.ac.th/utils/files/download/65189
- DLTV: ความสัมพันธ์ของหน่วยตวงและปริมาตร – https://www.dltv.ac.th/utils/files/download/48124
