ข้อสอบธรรมชั้นตรี สรุปเนื้อหาที่ออกสอบครบ 4 วิชา และจุดที่ต้องจำก่อนเข้าห้องสอบ

ข้อสอบธรรมชั้นตรี ในบทนี้หมายถึงข้อสอบธรรมสนามหลวงระดับชั้นตรี ทั้งนักธรรมชั้นตรีสำหรับพระภิกษุสามเณร และธรรมศึกษาชั้นตรีสำหรับฆราวาส บทนี้เน้น “สรุปเนื้อหาที่ออกสอบ” ทีละวิชา ส่วนภาพรวมว่าวิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรมคืออะไรและเขียนอย่างไร อ่านได้ในบทหลักของกลุ่มนี้ “ข้อสอบกระทู้ธรรมชั้นตรี คืออะไร สอบในวิชาไหน และเขียนอย่างไรให้ผ่าน”

ข้อสอบธรรมชั้นตรี ปี 2569 สอบเมื่อไร

• ตาม ประกาศกำหนดการสอบธรรมสนามหลวง ปีการศึกษา 2569 ของสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง นักธรรมชั้นตรีสอบ 4 วัน คือ 20-23 ตุลาคม 2569 วันละ 1 วิชา เริ่มจากกระทู้
• ธรรมศึกษาชั้นตรีสอบวันเดียว คือวันอังคารที่ 1 ธันวาคม 2569 ช่วงเช้าเป็นวิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม ช่วงบ่ายเป็นวิชาที่เหลือ
• ข้อมูลการสมัครและระเบียบการสอบธรรมศึกษาดูได้ที่ หน้าการสอบธรรมศึกษา (ทุกชั้น) ประจำปี 2569 และประกาศเดิมที่ครูคูลสรุปไว้ใน กำหนดการสอบธรรมศึกษา 2569

ข้อสอบธรรมชั้นตรี มีวิชาอะไรบ้าง และเกณฑ์ผ่าน

เดลินิวส์รายงานการตรวจใบตอบธรรมศึกษาชั้นตรี ว่าผู้สอบต้องได้คะแนนไม่ต่ำกว่า 25 คะแนนในแต่ละวิชา และต้องผ่านครบทุกวิชา การทำข้อสอบธรรมชั้นตรี จึงทิ้งวิชาใดวิชาหนึ่งไม่ได้

สรุปเนื้อหาวิชาธรรมวิภาค หมวดธรรมที่ต้องจำ

• ธรรมวิภาคจัดหลักธรรมเป็นหมวดตามจำนวนข้อ เช่น หมวด 2 หมวด 3 หมวด 4 ไปจนถึงหมวด 10 การจำ “จำนวนข้อ” และ “ชื่อข้อ” ให้ครบจึงสำคัญที่สุด
• หมวด 2 ที่ออกบ่อย เช่น ธรรมมีอุปการะมาก คือ สติ สัมปชัญญะ และธรรมเป็นโลกบาล คือ หิริ โอตตัปปะ
• หมวด 3 เช่น รัตนะ 3 คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และไตรลักษณ์ คือ อนิจจตา ทุกขตา อนัตตตา
• หมวด 4 เช่น อริยสัจ 4 พรหมวิหาร 4 และอิทธิบาท 4 ซึ่งมักถูกนำไปใช้เป็นกระทู้ประกอบด้วย
• หมวด 5 เช่น เบญจศีลและเบญจธรรม ซึ่งฝั่งธรรมศึกษาแยกเป็นวิชาของตัวเอง
• ตำราที่ใช้แพร่หลายคือนวโกวาท ควรอ่านควบคู่กับข้อสอบเก่า เช่น ข้อสอบนักธรรมตรี 2569 รวมข้อสอบพร้อมเฉลยย้อนหลัง และ ข้อสอบนักธรรมตรี 2568 พร้อมเฉลย

สรุปเนื้อหาวิชาพุทธประวัติ เหตุการณ์ที่ออกสอบ

• ภูมิหลัง เช่น ชมพูทวีป ศากยวงศ์ และพระประยูรญาติ
• เหตุการณ์สำคัญตามลำดับ ได้แก่ ประสูติ เทวทูต 4 เสด็จออกผนวช บำเพ็ญทุกรกิริยา ตรัสรู้ ปฐมเทศนา และปรินิพพาน
• ปฐมเทศนาคือธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ซึ่งมักถามคู่กับปัญจวัคคีย์และการเกิดพระรัตนตรัยครบองค์ 3
• ข้อสอบธรรมชั้นตรี วิชานี้มักถามแบบให้เรียงเหตุการณ์ หรือถามว่าใครเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ใด จึงควรทำเส้นเวลาไว้ทบทวน

สรุปเนื้อหาวิชาวินัย และเบญจศีลเบญจธรรม

• นักธรรมชั้นตรีสอบวิชาวินัย ซึ่งว่าด้วยข้อปฏิบัติของพระภิกษุ เช่น อาบัติประเภทต่าง ๆ และศีลของสามเณร
• ธรรมศึกษาชั้นตรีสอบเบญจศีลและเบญจธรรมแทน ต้องอธิบายได้ว่าศีลแต่ละข้อห้ามอะไร และธรรมข้อใดเป็นคู่กับศีลข้อใด เช่น เมตตากรุณาคู่กับการเว้นจากการฆ่า
• วิชานี้มีโจทย์ให้ยกตัวอย่างพฤติกรรมในชีวิตจริง จึงควรฝึกเขียนตอบเป็นประโยคสั้น ชัด

วางแผนทบทวนข้อสอบธรรมชั้นตรี ก่อนวันสอบ

• เริ่มจากวิชากระทู้ เพราะสอบเป็นวิชาแรก ทบทวนรูปแบบได้จาก ข้อสอบกระทู้ธรรมชั้นตรี 2570 ตัวอย่างโจทย์ฝึกเขียน และ กำหนดการสอบนักธรรมตรีและธรรมศึกษาตรี 2569
• ทำข้อสอบเก่าพร้อมเฉลยอย่างน้อย 3 ปีย้อนหลัง จาก เฉลยข้อสอบธรรมศึกษา ชั้นตรี โท เอก
• ผู้ที่สอบผ่านแล้วและจะไปต่อชั้นโทหรือชั้นเอก ดู ข้อสอบนักธรรมโท 2569 และ ข้อสอบนักธรรมเอก 2569
• หลังสอบติดตามผลได้ที่ แม่กองธรรมสนามหลวง ผลสอบ 2569 ส่วนรูปแบบการประกาศผลปีก่อนดูได้ที่ ผลสอบธรรมศึกษา 2568
• ประวัติความเป็นมาของหลักสูตรนักธรรมอ่านเพิ่มได้ที่ ประวัตินักธรรม ตอนที่ 1 และเว็บไซต์หลักของ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง

สรุปคือ ข้อสอบธรรมชั้นตรี มี 4 วิชาในแต่ละหลักสูตร โดยกระทู้ ธรรมวิภาค และพุทธประวัติเหมือนกัน ต่างกันที่วินัยกับเบญจศีลเบญจธรรม และต้องได้วิชาละ 25 คะแนนขึ้นไปครบทุกวิชา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ธรรมศึกษาชั้นตรีปี 2569 สอบวันไหน

วันอังคารที่ 1 ธันวาคม 2569 ตามประกาศกำหนดการของสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง

นักธรรมตรีกับธรรมศึกษาตรีสอบวิชาต่างกันอย่างไร

นักธรรมตรีสอบวินัย ส่วนธรรมศึกษาตรีสอบเบญจศีลและเบญจธรรมแทน อีก 3 วิชาเหมือนกัน

ต้องได้กี่คะแนนจึงผ่าน

ตามรายงานของเดลินิวส์ ต้องได้ไม่ต่ำกว่า 25 คะแนนในแต่ละวิชา และผ่านครบทุกวิชา

ธรรมวิภาคควรจำอะไรก่อน

จำชื่อหมวดและจำนวนข้อ เช่น รัตนะ 3 อริยสัจ 4 พรหมวิหาร 4 แล้วค่อยจำคำอธิบาย

ปฐมเทศนาคือพระสูตรใด

ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ที่แสดงแก่ปัญจวัคคีย์

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ประกาศกำหนดการสอบธรรมสนามหลวง ปีการศึกษา 2569: https://it.gongtham.net/2026/05/02/dhamma-exam-schedule-2569/
• สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง การสอบธรรมศึกษา (ทุกชั้น) ประจำปี 2569: https://news.gongtham.net/event/exam-thammasueksa-2569/
• เดลินิวส์ ตรวจใบตอบธรรมศึกษาชั้นตรี: https://www.dailynews.co.th/news/5440159/
• สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ประวัตินักธรรม ตอนที่ 1: https://it.gongtham.net/?p=2443
• สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง: https://www.gongtham.net/