ข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ตัวอย่างโจทย์การขึ้นตกและข้างขึ้นข้างแรม พร้อมคำอธิบาย

ข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ในบทนี้เป็นโจทย์ที่ผู้เขียนแต่งขึ้นใหม่เพื่อใช้ฝึก ไม่ได้คัดลอกจากข้อสอบของโรงเรียนหรือหน่วยงานใด โจทย์ครอบคลุม 2 เรื่องที่เรียนในรายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.4 คือการขึ้นและตกของดวงจันทร์ กับรูปร่างปรากฏหรือข้างขึ้นข้างแรม ทุกข้อมีเฉลยและเหตุผลอ้างอิงจากแหล่งความรู้ที่ตรวจสอบได้

ความรู้ที่ต้องมีก่อนทำโจทย์

• ใบความรู้ DLTV เรื่อง ดวงจันทร์มีการขึ้นและตกอย่างไร (ว14101) อธิบายว่าดวงจันทร์ปรากฏขึ้นทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตก และตำแหน่งบนท้องฟ้าเปลี่ยนไปในแต่ละวัน
• ดวงจันทร์ไม่มีแสงในตัวเอง เราเห็นได้เพราะพื้นผิวสะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์ ตามบทเรียนข้างขึ้นข้างแรมของทรูปลูกปัญญา
• NOAA Science On a Sphere ระบุว่าดวงจันทร์เปลี่ยนรูปร่างปรากฏครบรอบทุก 29.5 วัน เพราะดวงจันทร์โคจรรอบโลก
• ข้างขึ้นเริ่มจากขึ้น 1 ค่ำ ถึงขึ้น 15 ค่ำซึ่งเป็นวันเพ็ญ ส่วนข้างแรมเริ่มจากแรม 1 ค่ำ ถึงแรม 15 ค่ำซึ่งเป็นวันดับ ตามรายงานของพีพีทีวีเรื่องพระจันทร์ครึ่งดวง

สรุปรูปร่างปรากฏที่ใช้ตอบโจทย์

ตารางนี้สรุปจากบทเรียนข้างขึ้นข้างแรมข้างต้น เป็นฐานความรู้ของข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ทุกข้อด้านล่าง

ตัวอย่างโจทย์ชุดที่ 1 การขึ้นและตกของดวงจันทร์

ข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ชุดแรกมี 3 ข้อ เลือกคำตอบที่ถูกที่สุด

1. ดวงจันทร์ขึ้นทางทิศใดและตกทางทิศใด

ก. ขึ้นทิศเหนือ ตกทิศใต้ ข. ขึ้นทิศตะวันออก ตกทิศตะวันตก ค. ขึ้นทิศตะวันตก ตกทิศตะวันออก ง. ขึ้นและตกทิศเดียวกัน

เฉลย ข. เหตุผล: ใบความรู้ DLTV ระบุตรงตามนี้ และเป็นแบบรูปที่เกิดซ้ำทุกวัน

1. นักเรียนบันทึกเวลาที่ดวงจันทร์ขึ้นติดต่อกันหลายวัน ผลที่น่าจะพบคือข้อใด

ก. ขึ้นเวลาเดิมทุกวัน ข. ขึ้นเร็วขึ้นทุกวัน ค. ขึ้นช้าลงทุกวัน ง. ขึ้นสลับเช้าเย็น

เฉลย ค. เหตุผล: บทเรียนข้างขึ้นข้างแรมของทรูปลูกปัญญาระบุว่าดวงจันทร์ขึ้นช้ากว่าเดิมประมาณวันละ 48 นาที

1. เหตุใดเราจึงเห็นดวงจันทร์ขึ้นและตก

ก. ดวงจันทร์หมุนรอบดวงอาทิตย์อย่างเดียว ข. โลกหมุนรอบตัวเอง ขณะที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก ค. ดวงจันทร์มีแสงในตัวเอง ง. เมฆบังดวงจันทร์

เฉลย ข. เหตุผล: ใบความรู้ DLTV อธิบายว่าการเคลื่อนที่ทั้งสองแบบทำให้เราเห็นดวงจันทร์ขึ้นและตก

ตัวอย่างโจทย์ชุดที่ 2 รูปร่างปรากฏของดวงจันทร์

1. เราเห็นดวงจันทร์สว่างได้เพราะอะไร

ก. ดวงจันทร์ร้อนจนเรืองแสง ข. ดวงจันทร์สะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์ ค. โลกส่องแสงไปที่ดวงจันทร์ ง. ดวงจันทร์มีไฟฟ้า

เฉลย ข. เหตุผล: ดวงจันทร์ไม่มีแสงในตัวเอง ด้านที่ได้รับแสงอาทิตย์จึงสว่าง

1. คืนขึ้น 15 ค่ำ จะเห็นดวงจันทร์รูปร่างแบบใด

ก. เสี้ยว ข. ครึ่งดวง ค. เต็มดวง ง. มองไม่เห็น

เฉลย ค. เหตุผล: ขึ้น 15 ค่ำคือวันเพ็ญ

1. คืนที่มองไม่เห็นดวงจันทร์เลยตรงกับวันใด

ก. ขึ้น 8 ค่ำ ข. ขึ้น 15 ค่ำ ค. แรม 8 ค่ำ ง. แรม 15 ค่ำ

เฉลย ง. เหตุผล: แรม 15 ค่ำคือวันดับ ดวงจันทร์อยู่ด้านเดียวกับดวงอาทิตย์

1. รูปร่างปรากฏของดวงจันทร์ครบหนึ่งรอบใช้เวลาประมาณเท่าใด

ก. 7 วัน ข. 15 วัน ค. 29.5 วัน ง. 365 วัน

เฉลย ค. เหตุผล: ตามข้อมูลของ NOAA

1. ถ้าคืนนี้เห็นดวงจันทร์ครึ่งดวงอยู่กลางท้องฟ้าหลังดวงอาทิตย์ตก อีกประมาณ 1 สัปดาห์จะเห็นแบบใด

ก. เต็มดวง ข. เสี้ยวบาง ค. มองไม่เห็น ง. ครึ่งดวงเหมือนเดิม

เฉลย ก. เหตุผล: ครึ่งดวงหลังดวงอาทิตย์ตกคือช่วงขึ้น 7-8 ค่ำ อีกราว 7 วันจะถึงขึ้น 15 ค่ำ

จุดที่ทำให้ตอบผิดบ่อย

• จุดพลาดอันดับแรกในข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย คือคิดว่าดวงจันทร์ “หายไป” ในวันดับ ความจริงยังอยู่ แต่ด้านที่ได้รับแสงหันออกจากโลก
• จำสลับระหว่างขึ้น 15 ค่ำกับแรม 15 ค่ำ ให้จำว่า “ขึ้นจนเต็ม แรมจนดับ”
• คิดว่าดวงจันทร์ขึ้นเวลาเดียวกับดวงอาทิตย์ทุกวัน ทั้งที่เวลาขึ้นเลื่อนไปเรื่อย ๆ

ฝึกต่อหลังทำข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ชุดนี้

• ทบทวนตัวชี้วัดจากตัวชี้วัดวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างทางและปลายทาง เพื่อดูว่าเรื่องดวงจันทร์อยู่ในสาระโลกและอวกาศ
• ทำกิจกรรมสังเกตท้องฟ้าจากใบงานวันวิทยาศาสตร์
• ฝึกข้อสอบปลายภาคที่รวมหลายบทจากข้อสอบปลายภาค ป.1-ป.6 ปี 2569
• เมื่อขึ้น ป.6 ลองทำเฉลยข้อสอบโอเน็ต ป.6 วิชาวิทยาศาสตร์ เฉลยโอเน็ต ป.6 ครบทุกวิชา และข้อสอบโอเน็ต ป.6 ปี 68 พร้อมเฉลย
• ดูโครงสร้างการออกข้อสอบระดับชาติได้จากTest Blueprint O-NET 2570 และเมื่อเรียนเรื่องอวกาศลึกขึ้นใน ม.ต้น ดูเฉลยโอเน็ต ม.3 วิชาวิทยาศาสตร์

สรุปคือ ข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย มักวัด 3 เรื่อง คือทิศการขึ้นตก สาเหตุที่เห็นดวงจันทร์ และการเรียงลำดับรูปร่างปรากฏ ถ้าเข้าใจว่าดวงจันทร์สะท้อนแสงและโคจรรอบโลก จะตอบได้เกือบทุกข้อโดยไม่ต้องท่องจำ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ข้อสอบดวงจันทร์ ป.4 พร้อมเฉลย ในบทนี้นำมาจากข้อสอบจริงหรือไม่

ไม่ใช่ เป็นโจทย์ที่แต่งขึ้นใหม่เพื่อฝึก

ทำไมดวงจันทร์ขึ้นช้าลงทุกวัน

เพราะดวงจันทร์โคจรไปทางเดียวกับที่โลกหมุน บทเรียนอ้างอิงระบุว่าช้าลงประมาณวันละ 48 นาที

วันเพ็ญกับวันดับต่างกันอย่างไร

วันเพ็ญคือขึ้น 15 ค่ำ เห็นเต็มดวง วันดับคือแรม 15 ค่ำ มองไม่เห็นดวงจันทร์

ข้างขึ้นและข้างแรมยาวช่วงละกี่วัน

ประมาณช่วงละ 14-15 วัน

ดวงจันทร์หันด้านเดิมเข้าหาโลกเสมอหรือไม่

ใช่ เพราะดวงจันทร์หมุนรอบตัวเองใช้เวลาเท่ากับโคจรรอบโลก

แหล่งอ้างอิง

• DLTV ใบความรู้ เรื่อง ดวงจันทร์มีการขึ้นและตกอย่างไร ว14101: https://dltv.ac.th/utils/files/download/200265
• ทรูปลูกปัญญา: ข้างขึ้น ข้างแรม: https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/33288
• NOAA Science On a Sphere: Moon Phases: https://sos.noaa.gov/datasets/moon-phases/
• พีพีทีวี: รู้จักพระจันทร์ครึ่งดวง จุดกึ่งกลางระหว่างคืนเดือนเพ็ญ-คืนเดือนดับ: https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1/237082