ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 สรุปเนื้อหาที่ออกสอบ เครื่องดนตรี 4 ประเภท วงดนตรีไทย และองค์ประกอบเพลง

ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 อยู่ในรายวิชาศิลปะ ส่วนดนตรี ซึ่งแต่ละโรงเรียนจัดลำดับเนื้อหาตามหลักสูตรสถานศึกษาของตนเอง บทนี้จึงสรุปเฉพาะเนื้อหาดนตรีไทยที่ใบความรู้ระดับมัธยมต้นของ DLTV ใช้สอนจริง แล้วจัดเป็นหมวดให้ทบทวนง่าย ก่อนสอบควรเทียบกับขอบเขตที่ครูประจำวิชาแจกเสมอ

ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 อยู่ตรงไหนของรายวิชาศิลปะ

• ใบความรู้ของ DLTV ระดับ ม.2 ใช้รหัสวิชา ศ22101 และมีบทเรียนดนตรีสากลด้วย เช่นใบความรู้เรื่องเครื่องสายและเครื่องเป่าลมไม้ ข้อสอบรายวิชาจึงอาจมีทั้งดนตรีไทยและดนตรีสากลปนกัน
• เนื้อหาดนตรีไทยพื้นฐานถูกปูไว้ตั้งแต่ ม.1 ในเรื่ององค์ประกอบและวงดนตรีไทย ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 มักต่อยอดจากส่วนนี้
• มาตรฐานการเรียนรู้ของกลุ่มสาระศิลปะดูเพิ่มได้ที่ตัวชี้วัดระหว่างทางและปลายทาง วิชาศิลปะ และคู่มือวิเคราะห์ตัวชี้วัดฉบับครู

หมวดที่ 1 เครื่องดนตรีไทย 4 ประเภท ตามวิธีทำให้เกิดเสียง

ข้อมูลในตารางสรุปจากบทความเครื่องดนตรีไทยของทรูปลูกปัญญา

ในข้อสอบดนตรีไทย ม.2 โจทย์มักให้ชื่อเครื่องดนตรีแล้วถามประเภท หรือถามว่าเครื่องใดไม่เข้าพวก จุดที่สับสนบ่อยคือจะเข้ซึ่งเป็นเครื่องดีด ไม่ใช่เครื่องสี

หมวดที่ 2 วงดนตรีไทย 3 ประเภทหลัก

ใบความรู้เรื่องวงดนตรีไทยของ DLTV แบ่งวงดนตรีไทยในปัจจุบันเป็น 3 ประเภท ดังนี้

• วงปี่พาทย์: แบ่งตามไม้ตีระนาดเอกเป็นไม้แข็งและไม้นวม วงไม้นวมใช้ขลุ่ยเพียงออแทนปี่และเพิ่มซออู้ ส่วนวงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ตัดเครื่องที่มีเสียงแหลมดังออก
• วงเครื่องสาย: มีวงเครื่องสายไทย วงเครื่องสายปี่ชวา และวงเครื่องสายผสม ซึ่งนำเครื่องดนตรีอื่น เช่น ขิม เปียโน ไวโอลิน มาผสม
• วงมโหรี: มโหรีโบราณมีเครื่องสี่ เครื่องหก เครื่องแปด ส่วนมโหรีปัจจุบันมีเครื่องเล็ก เครื่องคู่ และเครื่องใหญ่

ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 ที่ถามเรื่องวงมักให้รายชื่อเครื่องดนตรีแล้วให้ระบุว่าเป็นวงอะไร จึงควรจำเครื่องดนตรีที่เป็นจุดเด่นของแต่ละวง

หมวดที่ 3 องค์ประกอบของดนตรีไทย

สรุปจากใบความรู้เรื่ององค์ประกอบของดนตรีไทย

หมวดที่ 4 ประวัติดนตรีไทยที่ใช้ต่อยอด

• ใบความรู้วิวัฒนาการดนตรีไทยสมัยอยุธยา ระบุว่าสมัยอยุธยามีเครื่องดนตรีครบทุกชนิด และมีการกล่าวถึงจะเข้กับระนาดในยุคนี้
• วงที่พัฒนาในสมัยนี้ได้แก่ มโหรีเครื่องหก เครื่องสาย และปี่พาทย์เครื่องห้า
• เพลงสมัยอยุธยาแบ่งเป็นเพลงขับร้อง เพลงบรรเลง และเพลงภาษา
• ใบความรู้นี้เป็นของระดับ ม.3 ใช้เป็นความรู้เสริมสำหรับนักเรียนที่ครูให้ทบทวนประวัติดนตรีไทยใน ม.2

วางแผนทบทวนก่อนสอบ

• ก่อนทำข้อสอบดนตรีไทย ม.2 ให้ทำบัตรคำแยก 4 ประเภทเครื่องดนตรี แล้วทดสอบตัวเองด้วยการจัดกลุ่ม
• ฟังเพลงไทยตัวอย่างจากสื่อของโรงเรียน แล้วฝึกบอกว่าเสียงที่ได้ยินมาจากเครื่องอะไร
• ดูรูปแบบข้อสอบรายภาคของระดับเดียวกันได้ที่บทอธิบายข้อสอบกลางภาค ม.2 ซึ่งช่วยให้เห็นว่าครูออกข้อสอบจากขอบเขตอย่างไร
• นักเรียนที่จะลงแข่งด้านดนตรีควรอ่านเกณฑ์ศิลปหัตถกรรมครั้งที่ 74 และประกาศการแข่งขันศิลปหัตถกรรมครั้งที่ 74
• ถ้าชอบดนตรีเพื่อกิจกรรม ลองต่อยอดกับรวมเพลงลูกเสือและเพลงนันทนาการ ส่วนการคัดกรองความถนัดด้านต่าง ๆ ดูได้ที่ระบบวัดแววความสามารถพิเศษ

สรุปคือ ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 วนอยู่กับ 4 หมวด ได้แก่ ประเภทเครื่องดนตรี วงดนตรีไทย องค์ประกอบดนตรีไทย และประวัติที่เกี่ยวข้อง ส่วนสัดส่วนข้อในแต่ละหมวดขึ้นกับครูผู้สอน คลังข้อสอบวิชาอื่นดูต่อได้ที่หมวดข้อสอบของครูคูล และความรู้ทั่วไปสำหรับครูอยู่ที่หมวดคลังความรู้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ข้อสอบดนตรีไทย ม.2 ออกดนตรีสากลด้วยไหม

อาจมี เพราะใบความรู้รหัส ศ22101 ของ DLTV มีบทเรียนดนตรีสากลด้วย ควรถามขอบเขตจากครู

จะเข้เป็นเครื่องดนตรีประเภทใด

เครื่องดีด

วงดนตรีไทยมีกี่ประเภทหลัก

3 ประเภท คือ วงปี่พาทย์ วงเครื่องสาย และวงมโหรี

ระบบเสียงดนตรีไทยมีกี่เสียง

7 เสียง ห่างเท่ากัน

Heterophony คืออะไร

การบรรเลงหลายแนวทำนองพร้อมกันโดยยึดทำนองหลัก หรือการประสานเสียงในแนวนอน

แหล่งอ้างอิง

• DLTV ใบความรู้ เรื่อง วงดนตรีไทย ศ21101: https://dltv.ac.th/utils/files/download/149989
• DLTV ใบความรู้ เรื่อง องค์ประกอบของดนตรีไทย ศ21102: https://dltv.ac.th/utils/files/download/160127
• DLTV ใบความรู้ เรื่อง วิวัฒนาการของดนตรีไทยสมัยอยุธยา ศ23102: https://dltv.ac.th/utils/files/download/113208
• DLTV ใบความรู้ เรื่อง เครื่องสายและเครื่องเป่าลมไม้ ศ22101: https://dltv.ac.th/utils/files/download/94657
• ทรูปลูกปัญญา: เครื่องดนตรีไทย: https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/58119-mustha-mus-