ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 วัดว่านักเรียนบอกได้หรือไม่ว่ารูปเรขาคณิตสองรูปเหมือนกันทุกส่วน โดยไม่ต้องวัดทุกด้านทุกมุม บทนี้เป็นเรื่องที่ต่อยอดไปถึงการให้เหตุผลทางเรขาคณิต จึงควรเข้าใจแนวคิดให้แน่น ในบทความนี้จะสรุปนิยาม เกณฑ์ทั้ง 5 แบบ จุดที่พลาดบ่อย และตัวอย่างโจทย์ที่เขียนขึ้นใหม่เพื่อการฝึก

ความเท่ากันทุกประการคืออะไร และเรียนตอนไหน
เอกสาร DLTV ค22102 หน่วยความเท่ากันทุกประการ อธิบายว่ารูปสามเหลี่ยมสองรูปเท่ากันทุกประการเมื่อมีรูปร่างและขนาดเหมือนกัน มุมและด้านที่สมนัยกันจึงมีขนาดและความยาวเท่ากัน ส่วน สรุปคณิตศาสตร์ ม.2 เทอม 2 ของทรูปลูกปัญญา จัดเรื่องนี้ไว้ในเทอม 2 ร่วมกับสถิติ เส้นขนาน และการให้เหตุผลทางเรขาคณิต เรื่องนี้อยู่ในสาระการวัดและเรขาคณิตตาม หลักสูตรของ สสวท. ถ้าอยากเห็นภาพรวมทั้งปี เปิด ข้อสอบกลางภาค ม.2 คณิตศาสตร์ ประกอบได้
เกณฑ์ที่พบใน ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2
| เกณฑ์ | สิ่งที่ต้องมี | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| ด.ม.ด. | ด้าน 2 คู่ยาวเท่ากัน และมุมระหว่างด้านเท่ากัน | มุมต้องอยู่ระหว่างด้านคู่นั้น |
| ม.ด.ม. | มุม 2 คู่เท่ากัน และด้านที่เป็นแขนร่วมยาวเท่ากัน | ด้านต้องอยู่ระหว่างมุมทั้งสอง |
| ม.ม.ด. | มุม 2 คู่เท่ากัน และด้านตรงข้ามมุมคู่หนึ่งยาวเท่ากัน | ต้องจับคู่ด้านให้ตรงมุม |
| ด.ด.ด. | ด้าน 3 คู่ยาวเท่ากัน | ไม่ต้องรู้ขนาดมุม |
| ฉ.ด.ด. | รูปมุมฉากสองรูป ด้านตรงข้ามมุมฉากยาวเท่ากัน และด้านอีกคู่ยาวเท่ากัน | ใช้ได้กับรูปสามเหลี่ยมมุมฉากเท่านั้น |
เกณฑ์ทั้งห้ามาจาก เอกสาร DLTV เรื่องทฤษฎีบทเกี่ยวกับความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยม และควรจำควบคู่กับการเขียนชื่อรูปตามลำดับจุดที่สมนัยกัน เช่น △ABC ≅ △DEF แปลว่า A คู่กับ D, B คู่กับ E และ C คู่กับ F
ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 ถามแบบไหน
- เลือกเกณฑ์จากข้อมูลที่โจทย์ให้
- เขียนคู่ด้านหรือคู่มุมที่สมนัยกัน
- หาความยาวด้านหรือขนาดมุมที่ไม่ได้ให้
- พิสูจน์สมบัติ เช่น สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
แบบที่ 4 จะเจอใน บทการให้เหตุผลทางเรขาคณิตของ DLTV ซึ่งใช้เกณฑ์เหล่านี้พิสูจน์ว่ามุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วเท่ากัน และหาขนาดมุมจากการพับกระดาษ
ตัวอย่างโจทย์ฝึก (เขียนขึ้นใหม่ ไม่ใช่ข้อสอบจริง)
- ข้อ 1 △ABC และ △DEF มี AB = DE = 5 หน่วย มุม B = มุม E = 60 องศา และ BC = EF = 8 หน่วย รูปทั้งสองเท่ากันตามเกณฑ์ใด เฉลย ด.ม.ด. เพราะมุมอยู่ระหว่างด้านที่กำหนด
- ข้อ 2 จากข้อ 1 ถ้า AC = 7 หน่วย แล้ว DF ยาวเท่าไร เฉลย 7 หน่วย เพราะ AC สมนัยกับ DF
- ข้อ 3 △PQR และ △STU มีด้านยาว 3, 4, 5 หน่วยเท่ากันทั้งสามคู่ เท่ากันตามเกณฑ์ใด เฉลย ด.ด.ด.
- ข้อ 4 รูปสามเหลี่ยมมุมฉากสองรูปมีด้านตรงข้ามมุมฉากยาว 13 หน่วยเท่ากัน และมีด้านประกอบมุมฉากยาว 5 หน่วยเท่ากัน ใช้เกณฑ์ใด เฉลย ฉ.ด.ด.
จุดที่นักเรียนพลาดบ่อย
ข้อผิดพลาดใน ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 มักเกิดจากการรีบเลือกเกณฑ์ก่อนดูตำแหน่งของด้านและมุม
- ใช้ ด.ม.ด. ทั้งที่มุมไม่ได้อยู่ระหว่างด้าน
- เขียนชื่อรูปสลับลำดับ ทำให้จับคู่ด้านผิด
- คิดว่ามุมเท่ากันสามคู่พอ ซึ่งบอกได้แค่รูปร่าง แต่ไม่บอกขนาด
- ลืมบอกเหตุผลในโจทย์พิสูจน์ แม้คำตอบจะถูก
ก่อนสอบ ควรทำ ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 ควบคู่กับบทอื่นของเทอม เช่น ข้อสอบปลายภาค ม.2 2569 ส่วนพีชคณิตที่สอบคู่กันดูได้จาก ข้อสอบการบวก ลบ คูณพหุนาม ม.2 หากอยากรู้ว่าเรขาคณิตถูกถามในข้อสอบระดับชาติอย่างไร เปิด เฉลยข้อสอบโอเน็ตปี 68 ม.3 กับ ข้อสอบโอเน็ต ม.3 ปี 67 พร้อมเฉลย แล้วลองวัดตัวเองด้วย แบบทดสอบ Pre O-NET ม.3 2569 ดูน้ำหนักหัวข้อที่ ผังการสร้างข้อสอบ O-NET ชั้น ม.3 และวางแผนระยะยาวด้วย กำหนดการสอบโอเน็ต 70
การฝึก ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 ที่ได้ผลคือวาดรูปเองทุกข้อและทำเครื่องหมายด้านกับมุมที่เท่ากัน เพราะภาพจะบอกเกณฑ์ที่ต้องใช้ได้ทันที
- แบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ 2569 อัปเดตล่าสุด แบบฝึกคิดเลขเร็วชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6 เตรียมพร้อมทุกสนามสอบตั้งแต่ประถมถึงมัธยม ไฟล์ PDF. (รูปเล่มสวยงาม) ดาวน์โหลดที่นี่แบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ 2569 อัปเดตล่าสุด แบบฝึกคิดเลขเร็วชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6… คลิกเพื่ออ่านต่อ
- แบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ ป.1-6 รวมแบบฝึกทักษะคณิตคิดเร็ว ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 พร้อมเฉลย ดาวน์โหลดที่นี่แบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ ป.1-6 รวมแบบฝึกทักษะคณิตคิดเร็ว ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 พร้อมเฉลย… คลิกเพื่ออ่านต่อ
- ใบงานคณิตศาสตร์ ป.1 ปี 2567 แบบฝึกหัด บวก ลบ จำนวน ใช้ในการฝึกทักษะ การบวก การลบ จำนวน ดาวน์โหลดที่นี่ใบงานคณิตศาสตร์ ป.1 ปี 2567 แบบฝึกหัด บวก ลบ จำนวน ใช้ในการฝึกทักษะ การบวก… คลิกเพื่ออ่านต่อ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ข้อสอบคณิตศาสตร์ ความเท่ากันทุกประการ ม.2 ออกกี่เกณฑ์
เอกสาร DLTV ระบุเกณฑ์ที่พบ 5 แบบ คือ ด.ม.ด. ม.ด.ม. ม.ม.ด. ด.ด.ด. และ ฉ.ด.ด.
ด.ด.ม. ใช้ได้ไหม
ไม่อยู่ในรายการเกณฑ์ที่อ้างอิง หากมุมไม่อยู่ระหว่างด้าน ใช้ ด.ม.ด. ไม่ได้
ทำไมลำดับตัวอักษรของรูปจึงสำคัญ
เพราะบอกว่าจุดใดคู่กับจุดใด ถ้าสลับจะจับคู่ด้านหรือมุมผิด
ฉ.ด.ด. ใช้กับสามเหลี่ยมทั่วไปได้ไหม
ไม่ได้ เกณฑ์นี้ใช้กับรูปสามเหลี่ยมมุมฉากเท่านั้น
ต้องพิสูจน์ทุกข้อไหม
ขึ้นกับรูปแบบข้อสอบ ปรนัยมักถามเกณฑ์หรือค่า ส่วนอัตนัยอาจให้เขียนเหตุผล
แหล่งอ้างอิง
- DLTV: พิจารณาความสัมพันธ์ของรูปสามเหลี่ยม ค22102 – https://dltv.ac.th/utils/files/download/206424
- DLTV: ทฤษฎีบทเกี่ยวกับความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยม (1) ค22102 – https://dltv.ac.th/utils/files/download/77974
- DLTV: ทฤษฎีบทเกี่ยวกับความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยม (4) ค22102 – https://dltv.ac.th/utils/files/download/208510
- ทรูปลูกปัญญา: คณิตศาสตร์ ม.2 เทอม 2 เรียนเรื่องอะไรบ้าง – https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/95084-edu-
- สสวท.: หลักสูตร (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) – https://www.ipst.ac.th/curriculum


